Τι είναι η γυναικομαστία;

γυναικειο αντρικο στηθος

Η γυναικομαστία είναι μία ενδοκρινολογική διαταραχή κατά την οποία παρατηρείται μία διόγκωση στο ανδρικο στηθος και πρόκειται για καλοήθη υπερτροφία του ανδρικού μαζικού αδένα. Η γυναικομαστία μπορεί να παρουσιαστεί σε μωρά, εφήβους και ηλικιωμένους άνδρες. Το 40%  των έφηβων αγοριών θα αναπτύξει προσωρινή γυναικομαστία κατά την διάρκεια της εφηβείας αλλά μόνο στο 8% το πρόβλημα θα επιμείνει. Η συγκεκριμένη διαταραχή επηρεάζει έντονα την ποιότητα ζωής και την ψυχολογία των ανδρών. Συναισθήματα άγχους, ανασφάλειας και ντροπής σχετίζονται με την γυναικομαστία και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες στην σχέση του άνδρα με το άλλο φύλλο και πιο σπάνια κρίσεις σεξουαλικής ταυτότητας. Να σημειώσουμε ότι η γυναικομαστία συχνά συγχέεται με την ψευδή γυναικομαστια ή λιπομαστία. Στην περίπτωση αυτή, το διογκωμένο ανδρικο στηθος δημιουργείται λόγω της μεγάλης εναπόθεσης λίπους τοπικά στην περιοχή. Παρ’ ότι η λιπομαστια δεν έχει παθολογικά αίτια τα αρνητικά συναισθήματα που εγείρει στον άνδρα είναι τα ίδια με την πραγματική γυναικομαστία.

 Αίτια Γυναικομαστίας

 

 

εφηβικη γυναικομαστια

Το ανδρικό στήθος διογκώνεται όταν διαταράσσονται οι ισορροπίες μεταξύ των οιστρογόνων(θηλυκών ορμονών) και των ανδρογόνων (τεστοστερονη). Πρόκειται για αυξημένη παραγωγή οιστρογόνων έναντι των ανδρογόνων, μειωμένη παραγωγή ανδρογόνων έναντι των οιστρογόνων ή  συνδυασμός των δύο. Είναι δηλαδή το αποτέλεσμα ενδοκρινολογικών διαταραχών.

Στα νεογνά η γυναικομαστια οφείλεται στις μητρικές ορμόνες, δηλαδή στα οιστρογονα  που τους μεταφέρονται από την μητέρα μέσω του πλακούντα στην διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η νεογνική γυναικομαστία υποχωρεί σε διάστημα εβδομάδων ή μηνών.

Στην εφηβεία οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές που φυσιολογικά πραγματοποιούνται κατά την ήβη και αφορά ένα μεγάλο ποσοστό, 40% περίπου, των νεαρών αγοριών. Συνήθως σε διάστημα ενός-δύο χρόνων η εφηβική γυναικομαστία υποχωρεί πλήρως. Εάν ξεπεράσει τα δύο έτη τότε η διαταραχή θα πρέπει να παρακολουθηθεί καθώς είναι πιθανό να αποτελεί ένδειξη μίας σοβαρότερης νόσου.

Στους ενήλικες η γυναικομαστια δεν έχει ξεκάθαρα αίτια. Συναντάται σε άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας και εμφανίζεται είτε συνήθως αμφοτερόπλευρα, είτε στο ένα ανδρικο στηθος με μεγαλύτερη συχνότητα στην αριστερή πλευρά.  Πολλές φορές αθλητές σωματικής διάπλασης παρουσιάζουν το πρόβλημα αυτό μετά από λήψη μη εγκεκριμένων σκευασμάτων.

Στην ψευδή Γυναικομαστία/ λιπομαστια τα αίτια ποικίλουν με συνηθέστερη αιτία την παχυσαρκία ή την χαλάρωση του στήθους μετά από μεγάλη απώλεια βάρους.

 Γυναικομαστία φάρμακα

gynecomastia farmaka

 

Η γυναικομαστία μπορεί να έχει φαρμακευτική αιτιολογία. Φάρμακα τα οποία αυξάνουν την σύνθεση ή την δράση των οιστρογόνων ή που αναστέλλουν τη σύνθεση της τεστοστερονης μπορούν εν δυνάμει να προκαλέσουν αύξηση του ανδρικού μαστού. Τέτοια φάρμακα μπορεί να είναι ορισμένα φάρμακα για την αντιμετώπιση της επιληψίας, αντικαταθλιπτικά ή φάρμακα για την καταπολέμηση του καρκίνου. Αναλυτικότερα στον πίνακα 1.

 

Πίνακας 1

Κατηγορια Φαρμακα
Φάρμακα που αναστέλλουν τη σύνθεση ή δραστηριότητα των ανδρογόνων Αντιανδρογόνα, Αναστολείς της 5α αναγωγάσης, Αντιανδρογόνα κατά του καρκίνου του προστάτη, κ.α.
Τα αντιμικροβιακά φάρμακα Μετρονιδαζόλη, Κετοκοναζόλη, Ισονιαζίδη, κ.α.
Αντινεοπλασματικά φάρμακα Αλκυλιωτικά φάρμακα, Αλκαλοειδή της Βίνκα (για την επιληψία), Μεθοτρεξάτη
Καρδιαγγειακά φάρμακα Αναστολείς ΜΕΑ (μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης), Εναλαπρίλη, Αμιοδαρόνη, Διλτιαζέμη, Ρεζερπίνη, Σπειρονολακτόνη
 Φάρμακα που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα  Μεθαδόνη, Τρικυκλικα αντικαταθλιπτικά κ.α.
 Φάρμακα κατά του έλκους  Ομεπραζόλη, Σιμετιδίνη, Ρανιτιδίνη
 Ορμόνες  Αναβολικά στεροειδή, Οιστρογόνα, Ανδρογόνα, Αυξητική ορμόνη
 Ψυχοτρόπα Φάρμακα – Ναρκωτικά  Αμφεταμίνες, Αιθανόλη, Ηρωίνη, Μαριχουάνα
 Φυτικά φάρμακα  Έλαια λεβάντας, Έλαια τεϊόδεντρου
 Άλλα φάρμακα  Δομπεριδόνη, Μετοκλοπραμίδη, Πενικιλλαμίνη, Σουλινδάκη, Φαινυτοΐνη, Θεοφυλλίνη
 *Tα παραπάνω φάρμακα έχουν συσχετιστεί με τη Γυναικομαστία. Δεν έχει αποδειχτεί όμως μέσω δοκιμών ότι προκαλούν Γυναικομαστία.

 

Γυναικομαστία από άλλα αίτια

Το υπερμέγεθες ανδρικο στηθος συσχετίζεται και με άλλες διαταραχές και ασθένειες όπως:

 

  • Ψευδογυναικομαστία ή λιπομαστια (λίπος στον μαζικό αδένα)
  • Καρκίνος όρχεων
  • Μαστίτιδα
  • Καρκίνος του μαστού
  • Σμηγματογόνος κύστη
  • Λίπωμα
  • Διεύρυνση των μυών του μείζονος θωρακικού
  • Σύνδρομο Klinefelter
  • Δερμοειδής κύστη
  • Αρματόματα

και άλλα.